Als men spreekt over een Fries dameskostuum, dan denkt men allereerst aan een floddermuts met oorijzer, maar het kostuum bestaat uit meer onderdelen: een jak met schoot en twee of drie rokken.
De eerste rok is van katoen en heeft een witte kleur. Het is eigenlijk een onderrok die deel uitmaakt van het ondergoed, samen met een lange onderbroek.
De tweede rok wordt op de doordeweekse dagen gedragen. Het is een gekleurde rok die past bij het kostuum en die zondags gebruikt wordt als het regent. Die rok wordt dan over de zondagse rok heen omhoog getrokken, zodat dat die niet vies wordt. Als de dame over een vuil pad of terrein loopt, voorkomt men met de tweede rok dat de zondagse vies wordt.
De derde rok is de zondagse rok waarmee de dame naar de kerk gaat of op visite. Deze rok wordt ook gebruikt tijdens een rijtoer.
Jak met schoot
Het jak is een jasje dat nauw sluit, mede dankzij een korset dat erin verwerkt is. Een jak kan verschillende typen mouw hebben.
Schort en tipdoek
De schort en tipdoek worden van tule of zijde gemaakt. De eerstgenoemde wordt door middel van tamboereren (een soort borduren) met traditionele motieven versierd, terwijl zijde gewoon geborduurd wordt.
Hoofdplooi
De hoofdplooi, het hoofddeksel, bestaat uit:
Een witte ondermuts van katoen;
een zwarte ondermuts;
een oorijzer van massief zilver, goud of verguld geelkoper;
een floddermuts van getamboereerde tule of gehaakt, waarvan de gesteven rand een gepijpte strook is;
diverse mutsspelden;
Kousen
Er worden lange witte kousen gedragen, die de benen volledig aan het zicht onttrekken. De kousen zijn bij voorkeur van katoen.
Schoenen De dame draagt zwarte schoenen met een lage hak. De schoenen hebben niet veel stiksels, geen veters en zijn niet van lakleer gemaakt. Fraaie zilveren gespen, beduidend kleiner dan die van de heer, sieren de schoenen.
Chatelaine
De chatelaine bestaat uit één of meer kettinkjes, waaraan een schaartje met schede, een naaldenkoker en een speldenkussen hangen, alles van zilver.Er hoort ook nog een zilveren beugeltasje bij.
Sieraden
De dame draagt een halsketting, een armband, een broche en oorbellen, waarin bloedkoraal of granaat verwerkt is. De halsketting en de armband hebben een gouden of zilveren slotje. |